Модар — ягона такягоҳи беминнат
Гӯянд, маро чу зод модар,
Пистон ба даҳон гирифтан омӯхт.
Шабҳо бари гоҳвораи ман
Бедор нишасту хуфтан омӯхт.
Як ҳарфу ду ҳарф бар забонам
Алфоз ниҳоду гуфтан омӯхт.
Дастам бигирифту по ба по бурд,
То шеваи роҳ рафтан омӯхт.
Пас ҳастии ман зи ҳастии ӯст,
То ҳастаму ҳаст, дорамаш дӯст.
(Эраҷ Мирзо)
8 март дар Тоҷикистони азизамон ҳамчун Рӯзи Модарон бо эҳтироми хосса ва эҳсоси баланди маънавӣ таҷлил мегардад. Ин рӯз на танҳо як ҷашни тақвимӣ, балки як рӯйдоди пурмазмуну арзишманд аст, ки моро ба андешидан дар бораи ҷойгоҳи зан дар ҷомеа ва бузургии рисолати модар водор месозад. Вақте сухан аз модар меравад, сухан аз сарчашмаи зиндагӣ, аз оғози ҳастӣ ва аз поктарин намунаи муҳаббат меравад. Модар рамзи фидокорӣ, сабру таҳаммул ва меҳри беандоза аст; ӯ шахсест, ки бидуни интизори подош, тамоми ҳастии худро барои саодати фарзанд мебахшад.
Инсон нахустин дарси зиндагиро дар оғӯши модар меомӯзад. Пеш аз он ки ҷаҳонро бишносад, ӯ муҳаббатро мешиносад, зеро муҳаббат аввалин эҳсосест, ки модар ба қалби кӯдак менишонад. Овози модар аввалин навои умед аст, табассуми ӯ аввалин чароғи рӯшноист. Ҳар қадаме, ки инсон дар роҳи камолот мегузорад, дар асл натиҷаи тарбия, роҳнамоӣ ва дуои модар мебошад. Агар фарзанд ба қуллаҳои илму ҳунар мерасад, агар дар ҷомеа мақом пайдо мекунад, дар паси он заҳмати хомӯшу пайвастаи модар меистад, ки шабҳоро бедор гузаронда, рӯзҳоро бо андешаи ояндаи фарзанд сипарӣ намудааст.
Модар на танҳо парварандаи ҷисм, балки парваришгари рӯҳ аст. Ӯ бо сухани нарм, бо нигоҳи меҳрубон ва бо сабри беинтиҳо дар қалби фарзанд тухми инсондӯстӣ, ростқавлӣ ва нангу номусро мекорад. Ҷомеаи солим аз оилаи солим оғоз мешавад ва оилаи солим ба хирад ва муҳаббати зан такя мекунад. Агар дар ҷомеа ахлоқи нек ҳукмфармо бошад, агар ҷавонон боодобу ватандӯст ба камол расанд, ин самараи тарбияи модарон аст. Аз ҳамин ҷост, ки арҷгузорӣ ба модар арҷгузорӣ ба фарҳанг, маърифат ва худшиносии миллӣ мебошад.
Зан дар ҷомеаи муосир мақоми фаъолу таъсиргузор дорад. Ӯ ҳамзамон модари ғамхор, ҳамсари вафодор ва шаҳрванди масъул аст. Имрӯз занон дар тамоми соҳаҳо — аз илму маориф то тиббу фарҳанг, аз иқтисоду соҳибкорӣ то идоракунии давлатӣ — саҳми арзанда мегузоранд. Онҳо бо донишу малакаи худ пешрафти кишварро таъмин мекунанд ва бо нерӯи маънавии худ муҳити ҷомеаро гарму инсонпарвар месозанд. Бо вуҷуди ин ҳама фаъолиятҳо, зан ҳеҷ гоҳ аз рисолати аслии худ — парвариши насли солим ва соҳибмаърифат — дур намешавад. Ин тавозуни нодир миёни масъулияти хонаводагӣ ва фаъолияти ҷамъиятӣ аз қудрат ва матонати ботинии ӯ шаҳодат медиҳад.
Меҳри модар маҳдуд ба вақт ва шароит нест. Ӯ дар шодӣ ҳамсафари фарзанд аст ва дар душворӣ паноҳгоҳу тасаллӣ. Модар метавонад ранҷ бубинад, аммо ранҷонданро намехоҳад; метавонад хаста шавад, аммо аз ғамхорӣ даст намекашад. Дуои модар сипари ноаёнест, ки фарзандро дар роҳи зиндагӣ муҳофизат мекунад. Чӣ қадар инсонҳое ҳастанд, ки дар лаҳзаҳои сарнавиштсоз бо ёди сухани модар қувват гирифтаанд ва бо нерӯи дуои ӯ аз монеаҳо гузаштаанд. Ин қудрати маънавӣ аз муҳаббати самимие сарчашма мегирад, ки танҳо дар қалби модар ҷой дорад.
8 март бояд барои ҳар яки мо на танҳо рӯзи тақдими гулҳо ва суханони ширин бошад, балки рӯзи худогоҳӣ ва масъулиятшиносӣ бошад. Қадршиносии модар набояд ба як рӯз маҳдуд гардад. Эҳтиром, ғамхорӣ ва муҳаббат бояд ҳамешагӣ бошад. Сухани нек, рафтори шоиста ва дастгирии самимӣ барои модар аз ҳар тӯҳфаи гаронбаҳо қиматтар аст. Фарзанди некӯном беҳтарин ҳадя ба модар аст, зеро орзуи бузургтарини ӯ дидани саодат ва комёбии фарзанд мебошад.
Ҷомеае, ки занро эҳтиром мекунад, ҷомеаи пешрафта ва соҳибфарҳанг аст. Миллате, ки модарро гиромӣ медорад, решаҳои устувор ва ояндаи дурахшон дорад. Зеро модар нигоҳдорандаи забон, фарҳанг ва суннатҳост; ӯ арзишҳоро аз насл ба насл интиқол медиҳад ва пойдории маънавии миллатро таъмин менамояд. Агар мо хоҳони ҷомеаи солим ва насли босавод бошем, бояд пеш аз ҳама ба қадри зан — модар бирасем, шароити муносиб фароҳам оварем ва эҳтироми ӯро дар ҳама сатҳ ҳифз намоем.
Аниса Наҷмиддинова - мудири шуъбаи таҳияи санадҳои меъёрӣ-ҳуқуқӣ ва иҷозатномадиҳӣ
