Махзани давлатии манбаъҳои радиоактивӣ
Махзани давлатии маълумот дар бораи манбаъҳои радиоактивӣ (афканишоти ионофар) дар Тоҷикистон аз ҷониби Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон нигоҳ дошта мешавад. Ин пойгоҳи афканишоти ионофар ва маводи радиоактивӣ буда, мувофиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи амнияти радиатсионӣ» ва манъи паҳншавии силоҳи ҳастаӣ амал мекунад.
• Таъмини баҳисобгирӣ ва назорати манбаъҳои радиоактивӣ (афканишоти ионофар), пешгирӣ аз гардиши ғайриқонунии онҳо, кам кардани хатари садамаҳои радиатсионӣ ва ҳифзи амнияти аҳолӣ ва муҳити зист.
• Фаъолият ва вазъияти манбаъҳои радиоактивӣ, ки дар тиб, саноат, таҳқиқоти илмӣ ва дигар соҳаҳо истифода мешаванд, дар бар мегирад. Нигоҳдорӣ ва нобудсозии манбаъҳо низ ба ҳисоб гирифта мешавад.
Фаъолият оид ба нигоҳдории Махзани маълумот мувофиқи санадҳои меъёрии ҳуқуқии миллӣ, аз ҷумла моддаҳои 6, 8 ва 21-и Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи амнияти радиатсионӣ», инчунин стандартҳои байналмилалии Агентии байналмилалии нерӯи атомӣ (АБНА) амалӣ карда мешавад.
Соли 2013 — 66 манбаи радиоактивии корношоям ба таври бехатар интиқол дода шудааст.
• Махзани маълумот дар доираи лоиҳаҳои АБНА, аз ҷумла таъсиси Маркази миллии ИНИС (2003) ва татбиқи Барномаи ҳамгироии дастгирии амнияти ҳастаӣ (INSSP, 2012), фаъолият мекунад. Инчунин дар мубодилаи маълумот оид ба ҳодисаҳо ва гардиши ғайриқонунии мавод (ITDB) иштирок менамояд.
• Санҷиши мунтазами иншоотҳое, ки манбаъҳои радиоактивиро истифода мебаранд (масалан, дар радиографияи саноатӣ, тиб ва таҳқиқоти илмӣ), дар асоси саволномаҳои назоратӣ, ки мутобиқи моддаи 13-и Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи санҷиши фаъолияти субъектҳои хоҷагидор» таҳия шудаанд, гузаронида мешавад.
• Ҳифзи физикии манбаъҳо ва нуқтаҳои нигоҳдорӣ мутобиқи меъёрҳое, ки дар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи истифодаи энергияи атомӣ» муқаррар шудаанд, танзим карда мешавад.
• Дар Тоҷикистон пасмондаҳои урании аз замони Иттиҳоди Шӯравӣ боқимонда мавҷуданд, ки ба барқарорсозӣ ниёз доранд.
