Дар шаҳри Душанбе давраи омӯзишии АБНА (МАГАТЭ) оид ба ошкор намудани муомилоти ғайриқонунии маводи ҳастаӣ ва дигар маводи радиоактивӣ оғоз гардид
Чорабинии мазкур аз 25 то 29 майи соли 2026 идома ёфта, он аз ҷониби Агентии байналмилалии нерӯи атомӣ (АБНА) дар ҳамкорӣ бо Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ташкил гардидааст.
Ҳадафи асосии давраи омӯзишии мазкур баланд бардоштани малакаҳои амалии кормандоне мебошад, ки дар хатти аввали назорат фаъолият намуда, дар самти ошкорсозӣ, арзёбӣ ва вокуниши аввалия ба ҳолатҳои эҳтимолии интиқоли ғайриқонунии маводи ҳастаӣ ва дигар маводи радиоактивӣ масъулият доранд. Баргузории чорабинии мазкур дар заминаи таҳкими низоми миллии амнияти ҳастаӣ, рушди ҳамкории байниидоравӣ ва баланд бардоштани омодагии мақомоти соҳавӣ барои сари вақт муайян намудани таҳдидҳои радиатсионӣ аҳаммияти махсус дорад.
Маросими расмии ифтитоҳи давраи омӯзишӣ бо иштироки ноиби президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон - Илҳом Амонзода, директори Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ - Илҳом Мирсаидзода, намояндаи АБНА - хонум Синся Лю, инчунин коршиносони байналмилалӣ ва миллӣ баргузор гардид.
Барномаи давраи омӯзишӣ аз машғулиятҳои назариявӣ ва амалӣ иборат буда, дар давоми чанд рӯз иштирокчиён асосҳои амнияти радиатсионӣ, намудҳои маводеро, ки кормандони хатти аввали назорат метавонанд бо онҳо рӯ ба рӯ шаванд, таҳдидҳо ва хатарҳои муосир дар соҳаи амнияти ҳастаӣ, технологияҳои ошкорсозии радиатсионӣ, усулҳои арзёбии сигналҳои ҳушдор, тартиби гузаронидани бозрасии такрорӣ, амалҳо ҳангоми вокуниши аввалия, инчунин нишонаҳои ҳолатҳои шубҳанокро, ки метавонанд ба муомилоти ғайриқонунии маводи радиоактивӣ алоқаманд бошанд, мавриди омӯзиш қарор медиҳанд.
Ба омӯзиши таҷрибаи байналмилалӣ ва миллӣ низ таваҷҷуҳи хосса зоҳир карда мешавад. Дар доираи давраи омӯзишӣ муаррифии таҷрибаҳои пешқадами давлатҳои аъзо, аз ҷумла таҷрибаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин баррасии ҳолатҳои амалӣ вобаста ба ошкор намудани маводи радиоактивӣ дар сарҳад ва нуқтаҳои назорат пешбинӣ гардидааст. Ҳамзамон ба барнома машғулиятҳо оид ба истифодаи таҷҳизоти сайёри ошкорсозии радиатсионӣ, мониторҳои порталии радиатсионӣ ва дигар воситаҳои техникӣ, ки ҳангоми назорати аввалия истифода мешаванд, ворид карда шудаанд.
Қисмати амалии давраи омӯзишӣ боздид аз Озмоишгоҳи криминалистикаи ҳастаии Маркази минтақавии бехатари, амнияти ва кафолати ХБРЯ-и Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ намоишҳо ва машғулиятҳои омӯзишӣ оид ба истифодаи дастгоҳҳои дастии назорати радиатсионӣ ва мониторҳои порталии радиатсионӣ, инчунин гузаронидани машқҳои амалӣ таҳти роҳбарии коршиносони АБНА ва мутахассисони мутахассисонӣ маҳаллиро дар бар мегирад.
Яке аз унсурҳои муҳими барнома инчунин баррасии тартиб ва талаботи пешниҳоди ҳуҷҷатҳо барои гирифтани иҷозатнома тавассути платформаи “E-License” мебошад. Иқдоми мазкур талошҳои Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар самти рақамикунонӣ ва такмили механизмҳои миллии танзим дар соҳаи амнияти радиатсионӣ ва ҳастаӣ инъикос менамояд.
Баргузории давраи омӯзишии мазкур дар шаҳри Душанбе аз густариши пайгиронаи ҳамкории Ҷумҳурии Тоҷикистон бо АБНА, таҳкими иқтидори миллӣ дар соҳаи амнияти ҳастаӣ ва баланд гардидани нақши Маркази минтақавии бехатари, амнияти ва кафолати ХБРЯ-и Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ ҳамчун платформаи муосир барои омӯзиш, омодагии амалӣ ва табодули таҷрибаи байналмилалӣ шаҳодат медиҳад.
Интизор меравад, ки иштирокчиён дар натиҷаи давраи омӯзиши мазкур сатҳи омодагии касбии худро барои ошкор намудани муомилоти ғайриқонунии маводи ҳастаӣ ва радиоактивӣ баланд бардошта, малакаҳои истифодаи воситаҳои техникии назорати радиатсионӣ ва донишҳои амалии заруриро барои вокуниши самаранок ба ҳолатҳои эҳтимолии радиатсионӣ такмил медиҳанд.
Фотогалерея
